Konsul Generalny Ukrainy w Krakowie Wiaczesław Wojnarowśkyj, w statusie Dziekana zagranicznego korpusu konsularnego Stołeczno-Królewskiego Miasta Krakowa, wziął udział – wspólnie z władzami Miasta Krakowa i Województwa Małopolskiego, Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, przedstawicielami Kancelarii Prezydenta RP, parlamentarzystami RP oraz dyplomatami innych państw – w modlitwie i złożeniu kwiatów z okazji 86. rocznicy pierwszej masowej deportacji Polaków w głąb ZSRR. Uroczystość odbyła się 10 lutego 2026 roku przy tablicy memoratywnej oraz Krzyżu Katyńskim na placu gen. WP – kapelana ks. Adama Studzińskiego w Krakowie.
Organizatorami wydarzenia byli Wojewoda Małopolski, krakowski Oddział IPN, Małopolskie Kuratorium Oświaty, Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz krakowski Oddział Związku Sybiraków.
Totalitarny reżim sowiecko-kremlowski 10 lutego 1940 roku rozpoczął masową deportację obywateli polskich z wschodnich terenów II Rzeczypospolitej, okupowanych przez Armię Czerwoną po 17 września 1939 roku. Przy temperaturach sięgających –40°C wywożono ich tysiące kilometrów w wagonach towarowych, bez żywności, wody i podstawowych środków higieny. Wśród zesłańców, zmuszanych do niewolniczej pracy na Syberii, w północnych regionach ZSRR oraz na terenie Kazachstanu, znajdowały się rodziny urzędników, przedsiębiorców i wojskowych.
W latach 1940–1941 władze sowieckie przeprowadziły cztery fale masowych deportacji obywateli polskich. Druga miała miejsce 13 kwietnia 1940 roku i objęła przede wszystkim rodziny jeńców wojennych, więźniów oraz osób aresztowanych. Trzecia fala została przeprowadzona przez NKWD 29 czerwca 1940 roku i dotyczyła głównie tzw. „uchodźców”. Czwarta odbyła się w maju i czerwcu 1941 roku, obejmując w szczególności uczestników podziemia niepodległościowego oraz ich rodziny, bliskich ofiar zbrodni katyńskiej, osoby aresztowane za „działalność kontrrewolucyjną”, a także tych, którzy ukrywali się bądź uciekli do niemieckiej strefy okupacyjnej.
Łącznie deportacje objęły – według różnych szacunków – od 350 tysięcy do ponad miliona osób.
Dalsza część obchodów poświęconych tym tragicznym wydarzeniom odbyła się w Forcie Skotniki – Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.