W Bibliorum miasta Gliwice w województwie śląskim w dniu 31.07.2025 r. odbyła się uroczysta ceremonia otwarcia „Ukraińskiej półeczki z książkami”, zainicjowana i zorganizowana przez Konsulat Generalny Ukrainy w Krakowie.

Projekt „Ukraińska półeczka z książkami” realizowany jest pod patronatem Pierwszej Damy Ukrainy, Pani Oleny Zełenskiej, we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych Ukrainy, Ministerstwem Kultury i Komunikacji Strategicznej Ukrainy oraz Ukraińskim Instytutem Książki.

Do zgromadzonych uczestników uroczystości przemówienia wygłosili: pierwszy zastępca prezydenta miasta Gliwice Łukasz Gorczyński, dyrektorka biblioteki Bogna Dobracka, Konsul Generalny Ukrainy w Krakowie Wiaczesław Wojnarowśkyj, przewodniczący Sejmiku Osób z Niepełnosprawnościami Województwa Śląskiego Tomasz Jakubiec oraz dyrektor Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego w Katowicach Łukasz Pach.

W swoim wystąpieniu W. Wojnariowski podkreślił znaczenie projektu dla wzmacniania współpracy międzykulturowej, wspierania społeczności ukraińskiej w Polsce oraz upowszechniania języka i kultury ukraińskiej. Konsul Generalny zaznaczył, że otwarcie „Ukraińskiej półeczki z książkami” stanowi nie tylko symboliczny gest solidarności, lecz także konkretny krok w kierunku umacniania dyplomacji kulturalnej oraz wzajemnego zrozumienia między narodami ukraińskim i polskim. Ukraiński dyplomata wyraził również szczerą wdzięczność administracji biblioteki, władzom samorządowym Gliwic oraz wszystkim partnerom, którzy przyczynili się do realizacji tej inicjatywy.

Istotny wkład we wdrożenie projektu wniosła wicekonsul Konsulatu Generalnego Ukrainy w Krakowie Valentyna Kuzmin. Dzięki jej proaktywnej postawie oraz profesjonalnej pracy koordynacyjnej udało się skonsolidować wysiłki czołowych ukraińskich wydawnictw, co zaowocowało stworzeniem merytorycznej i wysokiej jakości kolekcji współczesnej i klasycznej literatury ukraińskiej.

Na „Ukraińskiej półeczce z książkami” w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Gliwicach zgromadzono wybór współczesnej i klasycznej literatury ukraińskiej – zarówno książki dla dzieci, jak i dla dorosłych – w języku oryginału oraz w tłumaczeniach na język angielski. Szczególną uwagę poświęcono publikacjom poświęconym tożsamości narodowej, dziedzictwu historyczno-kulturowemu, współczesnej sztuce Ukrainy oraz tematyce oporu Narodu Ukraińskiego. Dodatkowo ukraińscy dyplomaci udostępnili kolekcję audiobooków klasycznej literatury ukraińskiej, dostępnych do bezpłatnego korzystania.

W wydarzeniu licznie uczestniczyli przedstawiciele ukraińskiej społeczności Gliwic, władz samorządowych, środowisk inteligenckich, regionalnych mediów, a także Konsul Honorowy Republiki Federalnej Niemiec w Gliwicach Marcin Tyslik.

Uroczystość poprowadziła zastępczyni dyrektora biblioteki Izabela Kochańczyk. Część kulturalną programu przygotowała Iryna Hurina. Obejmowała ona występy przedstawicieli społeczności ukraińskiej, którzy zaprezentowali program literacko-artystyczny składający się z recytacji utworów poetów ukraińskich i polskich, m.in. wierszy Mykoły Mozgowego, Liny Kostenko, Natalii Zabiły, Wołodymyra Sosiury, a także Wisławy Szymborskiej i Juliana Tuwima. Program uzupełniły występy muzyczne z wykonaniem ukraińskich pieśni.

Projekt został zrealizowany przy znaczącym wsparciu Państwowego Przedsiębiorstwa „Centrum Ochrony Przestrzeni Informacyjnej Ukrainy”, Ogólnoukraińskiego Stowarzyszenia Bibliotekarzy, Barnabus Books UA, dr. Pawła Lewczuka – adiunkta Katedry Językoznawstwa Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk – oraz wiodących ukraińskich wydawnictw: Samit-Knyha (Kijów), Wydawnictwo Kreatywna Agencja „Artił” (Kijów), Grupa Wydawnicza „Osnowa” (Charków), Wydawnictwo Folio (Charków), ArtBooks (Kijów), Wydawnictwo „Żorż” (Charków), Wydawnictwo „Ranok” (Charków), Wydawnictwo Bohdan (Tarnopol), Wydawnictwo „ULA” (Charków), Creative Women Publishing (Kijów), Wichola (Kijów), Vivat (Charków), Bookraine Publishing (Kijów), Krokus (Charków), Muszla (Pawłograd), BookChef (Kijów), Parasola (Czerniowce), Osnovy Publishing (Kijów) oraz Abuk (audiobooki).

Do udziału w otwarciach kolejnych „Ukraińskich półeczek z książkami” w bibliotekach na terenie Polski może dołączyć każdy zainteresowany. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej Konsulatu Generalnego Ukrainy w Krakowie.

Projekt „Ukraińska półeczka z książkami” realizuje podwójną strategiczną misję: zapewnia systemową promocję kultury i literatury ukraińskiej w przestrzeni międzynarodowej jako narzędzia dyplomacji kulturalnej, służącego budowaniu pozytywnego wizerunku Ukrainy w polskim społeczeństwie, a także funkcjonuje jako ważne centrum zachowania tożsamości narodowej oraz wsparcia potrzeb kulturalnych obywateli Ukrainy, którzy tymczasowo przebywają na terytorium Polski w związku z agresją zbrojną.

Wzmianki medialne:

• Media ukraińskie:

1. Ministerstwo Kultury i Komunikacji Strategicznej Ukrainy: https://mcsc.gov.ua/news/u-glivicze-vidkryly-ukrayinsku-knyzhkovu-polychku/

2. Ukraiński Pogląd: https://ukrpohliad.org/news/vidbulosya-urochyste-vidkryttya-ukrayinskoyi-knyzhkovoyi-polychky-u-gliviczah-polshha.html

3. Portal internetowy ua.pl: https://www.facebook.com/wwwuapl/posts/pfbid02Wr9aRmczsew4sYRonzwrwJted1Rh2tir2ncdfXYo94683Nd3i1TJng2ystUbTYzQl

4. DIM: https://kanaldim.tv/knyzhkova-polychka-z-ukrayinskoyu-literaturoyu-zyavylasya-shhe-v-odnomu-misti-polshhi/

5. UKRINFORM: https://www.ukrinform.ua/rubric-diaspora/4020883-u-polsi-vidkrili-novu-ukrainsku-knizkovu-policku.html

6. Rubryka: https://rubryka.com/2025/08/02/u-polshhi-z-yavylasya-shhe-odna-ukrayinska-knyzhkova-polychka-tsogo-razu-v-glivitse/

7. Reinform: https://reinform.com.ua/70513/u-polshhi-vidkryly-shhe-odnu-ukrayinsku-knyzhkovu-polychku-2/

• Media zagraniczne:

1. Nowiny Gliwickie: https://www.nowiny.gliwice.pl/biblioforum-kto-czyta-nie-bladzi

2. СТК CESKE NOVINY: https://www.ceskenoviny.cz/ukrinform/ukrajinsky/zprava.php?id=1336441